ಮೈಸೂರು: ಅರಮನೆ ನಗರಿಯ ಮೈಸೂರು ಪಾಕ್
ಮೈಸೂರು ಎಂದಾಕ್ಷಣ ನೆನಪಾಗುವುದೇ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಪಾಕ್. ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟು, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ತುಪ್ಪದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಈ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿ, ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ಅಡುಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ. [14, 17] ಬಾಯಲ್ಲಿಟ್ಟರೆ
ಕರಗುವ ಈ ಖಾದ್ಯವು ಇಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಸರಿಸಿದೆ. [10, 15] ಇದರ ಮೃದುವಾದ ಮತ್ತು ಗರಿಗರಿಯಾದ ಎರಡು ವಿಧಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಇದರ ರುಚಿಗೆ ಮಾರು ಹೋಗುವುದು ಖಂಡಿತ.
ಧಾರವಾಡ: ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಧಾರವಾಡ ಪೇಡಾ
ಸುಮಾರು 175 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಧಾರವಾಡ ಪೇಡಾ, ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ರುಚಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ. [9] ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಠಾಕೂರ್ ಕುಟುಂಬವು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. [12, 29] ಹಾಲನ್ನು ಕುದಿಸಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಿಸುವ ಈ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಪೇಡಾ, ತನ್ನದೇ ಆದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾನ್ಯತೆ (GI Tag) ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. [9, 12] ಇದರ ರುಚಿಯು ಒಮ್ಮೆ ಸವಿದರೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬೇಕೆನಿಸುವಂತಿದೆ.
ದಾವಣಗೆರೆ: ಬೆಣ್ಣೆಯ ಸ್ವಾದದ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ
ದಾವಣಗೆರೆಯ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದೊಡನೆ ನೆನಪಾಗುವುದೇ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಬೆಣ್ಣೆ ದೋಸೆ. [8] ಸಾಮಾನ್ಯ ದೋಸೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಅಕ್ಕಿ, ಮಂಡಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆಯ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [8, 11] ಬಿಸಿ ಕಾವಲಿಯ ಮೇಲೆ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಹರಡಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಉದಾರವಾಗಿ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹಾಕಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸುವ ಈ ದೋಸೆಯು ತನ್ನ ಗರಿಗರಿಯಾದ ಹೊರಮೈ ಮತ್ತು ಮೃದುವಾದ ಒಳಭಾಗದಿಂದಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. [16]
ಮಂಡ್ಯ: ಬೆಂಗಳೂರು-ಮೈಸೂರು ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮದ್ದೂರು ವಡೆ
ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮದ್ದೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈ ಗರಿಗರಿಯಾದ ತಿಂಡಿ, ಚಹಾ-ಕಾಫಿ ಜೊತೆಗಿನ ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂಗಾತಿ. [18] ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು, ಮೈದಾ, ಸಣ್ಣ ರವೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸಿದ ಈರುಳ್ಳಿ, ಕರಿಬೇವು ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಈ ವಡೆಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದು ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [28] ಬೆಂಗಳೂರು-ಮೈಸೂರು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಇಂದು ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ತಿಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. [28]
ಬೆಳಗಾವಿ: ಹಾಲಿನ ಸವಿರುಚಿಯ ಕುಂದಾ
ಬೆಳಗಾವಿ ಅಥವಾ 'ಕುಂದಾ ನಗರಿ' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಈ ನಗರದ ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿ ಕುಂದಾ. ಹಾಲನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕುದಿಸಿ, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಸಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಸೇರಿಸಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [20, 24] ಇದರ ರುಚಿ ಖೋವಾ ಮತ್ತು ಪೇಡಾವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಪ್ಪದೇ ಸವಿಯಲೇಬೇಕಾದ ಸಿಹಿ ಇದಾಗಿದೆ. [25]
ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ: ಕರಾವಳಿಯ ಕೋರಿ ರೊಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ನೀರ್ ದೋಸೆ
ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೋರಿ ರೊಟ್ಟಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಜೋಡಿ. [35] ಇದು ಕೋಳಿ ಸಾರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ತೆಳುವಾದ, ಗರಿಗರಿಯಾದ ರೊಟ್ಟಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. [35] ಅದೇ ರೀತಿ, ಉಡುಪಿಯ ನೀರ್ ದೋಸೆ ಕೇವಲ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಮೃದುವಾದ, ತೆಳುವಾದ ದೋಸೆಯಾಗಿದ್ದು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪಲ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸವಿಯಲು ಅದ್ಭುತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. [35]
ಕೊಡಗು: ಘಾಟಿನ ಪರಿಮಳದ ಪಂದಿ ಕರಿ
ಮಂಜಿನ ನಗರಿ ಕೊಡಗಿನ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಅದರ ಹವಾಮಾನದಷ್ಟೇ ವಿಶಿಷ್ಟ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಖಾದ್ಯವೆಂದರೆ ಪಂದಿ ಕರಿ. [35] ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಕಾಚಂಪುಳಿ ಎಂಬ ಹುಳಿ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹಂದಿ ಮಾಂಸದಿಂದ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [35] ಇದರ ಗಾಢ ಬಣ್ಣ, ಘಾಟು ಪರಿಮಳ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ರುಚಿ ಇದನ್ನು ಕೊಡಗಿನ ಅನಿವಾರ್ಯ ಖಾದ್ಯವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಕಿ ರೊಟ್ಟಿ ಅಥವಾ ಕಡಂಬುಟ್ಟು ಜೊತೆ ಸವಿಯುತ್ತಾರೆ. [33]
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ: ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಗಾಯಿ
ವಿಜಯಪುರ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ಗದಗ, ರಾಯಚೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ. [43] ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿಯ ಜೊತೆಗೆ, ಬದನೆಕಾಯಿಯನ್ನು ತುಂಬಿ ಮಾಡುವ ಎಣ್ಣೆಗಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಶೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಮೊಸರು ಇದ್ದರೆ, ಅದು ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಊಟವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸರಳ ಆದರೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಈ ಭಾಗದ ಜನರ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
