ಫೇಮಸ್‌ ʼಮಸಾಲೆ ದೋಸೆʼ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ?

• ️⃣ ದೋಸೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸದಲ್ಲಿವೆ.
• ️⃣ ಉಡುಪಿ ಅಡುಗೆಯವರು ದೋಸೆಗೆ ಗರಿಗರಿ ರೂಪ ನೀಡಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು.
• ️⃣ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ತಂದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ದೋಸೆಯೊಳಗೆ ಬಳಸಿ 'ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ' ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು.

ಬಿಸಿ ತಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಟ್ಟು ಸುರಿದಾಗ ಬರುವ 'ಚುರ್' ಶಬ್ದ, ತುಪ್ಪದ ಸುವಾಸನೆ, ಜೊತೆಗೆ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪಲ್ಯ. ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ ಅಂದರೆ ಬರೀ ತಿಂಡಿಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಭಾವನೆ. ಆದರೆ, ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸಿದ ಈ ಅದ್ಭುತ ತಿನಿಸು ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿ?

ದೋಸೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು

ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆಯ ಕಥೆ ತಿಳಿಯುವ ಮುನ್ನ, ನಾವು ಕೇವಲ 'ದೋಸೆ'ಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೆದಕಬೇಕು. ದೋಸೆಯ ಉಲ್ಲೇಖ ಬಹಳ ಹಳೆಯದು. ಆಹಾರ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ದೋಸೆಯಂತಹ ತಿನಿಸಿನ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆಗಿನ ದೋಸೆ ಇಂದಿನಂತೆ ತೆಳುವಾಗಿ, ಗರಿಗರಿಯಾಗಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ದಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಮೃದುವಾಗಿತ್ತು. 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನಾಳಿದ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೊರೆ ಮೂರನೇ ಸೋಮೇಶ್ವರನು ಬರೆದ 'ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸ' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 'ದೋಸಕ' ಎಂಬ ಖಾದ್ಯದ ಪಾಕವಿಧಾನವಿದೆ. ಇದು, ದೋಸೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೂ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ.

ಉಡುಪಿಯ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಗರಿಗರಿ ಕ್ರಾಂತಿ

ಇಂದಿನ ಗರಿಗರಿಯಾದ, ತೆಳುವಾದ ದೋಸೆಯ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಉಡುಪಿಯ ಶಿವಳ್ಳಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಡುಗೆಯವರು ತಮ್ಮ ಪಾಕಶಾಲಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಕಳೆದ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಅನೇಕರು ಮುಂಬೈ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಚೆನ್ನೈನಂತಹ ಮಹಾನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ, ಶುಚಿ ಮತ್ತು ರುಚಿಯಾದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆದರು. ಇವರೇ ದೋಸೆಯನ್ನು ತೆಳುವಾಗಿ, ಗರಿಗರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿ ಒಂದು ಹೊಸ ರೂಪ ನೀಡಿದರು. ಈ ಉಡುಪಿ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವು.

ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯ ಆಗಮನ ಮತ್ತು 'ಮಸಾಲೆ'ಯ ಜನ್ಮ

ದೋಸೆಯು ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿದ್ದರೂ, 'ಮಸಾಲೆ' ದೋಸೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೊಸಬ. 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ದೋಸೆಯನ್ನು ಚಟ್ನಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೋಸೆಯೊಳಗೆ ಮಸಾಲೆಭರಿತ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪಲ್ಯವನ್ನು ತುಂಬುವ ಉಪಾಯವೇ 'ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ'ಯ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಉಡುಪಿ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಅಡುಗೆಯವರೇ ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ಬಲವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ವೈಷ್ಣವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಈರುಳ್ಳಿ ಕಾಣದಂತೆ ಮಾಡಲು ಅದನ್ನು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ, ದೋಸೆಯೊಳಗೆ ಮರೆಮಾಚಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಒಂದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ.

ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಿಂದ ಒಂದು ಕಥೆ

ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆಯ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ದಂತಕಥೆಯೂ ಇದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದೊಡ್ಡ ಸಮಾರಂಭದ ನಂತರ ಬಹಳಷ್ಟು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಉಳಿದುಹೋದವು. ಆಹಾರ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಾರದು ಎಂದು ಬಯಸಿದ ಮಹಾರಾಜರು, ತಮ್ಮ ಅಡುಗೆಯವರಿಗೆ ಉಳಿದ ಆಹಾರದಿಂದ ಹೊಸ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಹೇಳಿದರು. ಆಗ ಅಡುಗೆಯವರು ಉಳಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಪಲ್ಯವನ್ನು ದೋಸೆಯೊಳಗೆ ತುಂಬಿ ಬಡಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ 'ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ' ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗದಿದ್ದರೂ, ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.

ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆ

ಹೀಗೆ ಉಡುಪಿಯ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಿಂದ, ಮೈಸೂರಿನ ಅರಮನೆಯ ದಂತಕಥೆಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಹುಟ್ಟಿದ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ, ಇಂದು ಕೇವಲ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಬೆಣ್ಣೆ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ, ಮೈಸೂರು ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ (ಕೆಂಪು ಚಟ್ನಿ ಹಚ್ಚಿದ್ದು), ಪೇಪರ್ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆ ಹೀಗೆ ಹಲವು ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಭಾರತದ ಗಡಿ ದಾಟಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಆಹಾರ ಪ್ರಿಯರ ಮನಗೆದ್ದಿದೆ. ಉಡುಪಿಯ ಕೆ. ಕೃಷ್ಣ ರಾವ್ ಅವರು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ 'ವುಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್' ಹೋಟೆಲ್ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ದೋಸೆಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂಬುದು ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ.