ಏನಿದು ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೂಟ್?
ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೂಟ್ ಎನ್ನುವುದು ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವಕಪ್, ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್, ಲಾ ಲಿಗಾದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಟೂರ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಲೀಗ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರನಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಫುಟ್ಬಾಲ್ உலகில்
ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಕಪ್ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಯಾವುದೇ ಆಟಗಾರನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 1982ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ನಲ್ಲಿ 'ಗೋಲ್ಡನ್ ಶೂ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2010ರಲ್ಲಿ 'ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೂಟ್' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಗೆಲುವಿನ ಮೊದಲ ಮಾನದಂಡ: ಗರಿಷ್ಠ ಗೋಲುಗಳು
ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾದ ನಿಯಮವೆಂದರೆ, ಟೂರ್ನಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು. ಗುಂಪು ಹಂತದಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಾಕೌಟ್ ಹಂತಗಳವರೆಗೆ (ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಮಯ ಸೇರಿದಂತೆ) ಗಳಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಪಂದ್ಯದ ಫಲಿತಾಂಶ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ನಡೆಸುವ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಶೂಟೌಟ್ನಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಕಿಕ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಿದ ಗೋಲುಗಳು ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಟೈ ಆದರೆ ಮುಂದೇನು? ಟೈ-ಬ್ರೇಕರ್ ನಿಯಮಗಳು
ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಟಗಾರರು ಸಮಾನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೆ, ವಿಜೇತರನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಟೈ-ಬ್ರೇಕರ್ ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು 1994ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. 1. ಹೆಚ್ಚು ಅಸಿಸ್ಟ್ಗಳು (Assists): ಸಮಾನ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ, ಯಾರು ಹೆಚ್ಚು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೋ (ಅಸಿಸ್ಟ್) ಅವರನ್ನು ವಿಜೇತರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2. ಕಡಿಮೆ ಆಡಿದ ಸಮಯ: ಗೋಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಿಸ್ಟ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಸಮನಾಗಿದ್ದರೆ, ಯಾರು ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಆಡಿದ್ದಾರೋ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಆಡಿದ ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಯಮವನ್ನು 2006ರಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೂಟ್ ಜೊತೆಗೆ, ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದವರಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಬೂಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಂಝ್ ಬೂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವಿಧ ಲೀಗ್ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ನಿಯಮ
ವಿಶ್ವಕಪ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೂಟ್ಗಿಂತ 'ಯುರೋಪಿಯನ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಶೂ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ನಿಯಮಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಯುರೋಪಿನ ಎಲ್ಲಾ ಲೀಗ್ಗಳ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಗೋಲುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆಯಾ ಲೀಗ್ನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಫಾ (UEFA) ಗುಣಾಂಕಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಯುರೋಪಿನ ಅಗ್ರ 5 ಲೀಗ್ಗಳಲ್ಲಿ (ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್, ಲಾ ಲಿಗಾ ಇತ್ಯಾದಿ) ಗಳಿಸಿದ ಪ್ರತಿ ಗೋಲಿಗೆ 2 ಪಾಯಿಂಟ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 6 ರಿಂದ 22ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಲೀಗ್ಗಳಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಗೋಲಿಗೆ 1.5 ಪಾಯಿಂಟ್ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಲೀಗ್ಗಳಲ್ಲಿನ ಗೋಲಿಗೆ 1 ಪಾಯಿಂಟ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪಾಯಿಂಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕಠಿಣ ಲೀಗ್ಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನ್ನಣೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಮರಣೀಯ ಕ್ಷಣಗಳು
ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೂಟ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸ್ಮರಣೀಯ ಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. 1958ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ನಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ಜಸ್ಟ್ ಫಾಂಟೈನ್ ಬರೋಬ್ಬರಿ 13 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದು ಇಂದಿಗೂ ಒಂದೇ ವಿಶ್ವಕಪ್ನಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರನೊಬ್ಬ ಗಳಿಸಿದ ಗರಿಷ್ಠ ಗೋಲುಗಳ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. 2002ರಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್ನ ರೊನಾಲ್ಡೊ ನಜಾರಿಯೊ 8 ಗೋಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2022ರ ಕತಾರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ನಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ಕೈಲಿಯನ್ ಎಂಬಾಪೆ 8 ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಬೂಟ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಲಿಯೋನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಶೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ದಾಖಲೆಯ ಆರು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಆಟಗಾರನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಅವರ ತಂಡದ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
