ನಮ್ಮ ಇಡ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆ!
ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಕೇರಳ ಹೀಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಇಡ್ಲಿ ಒಂದು ಕೇವಲ ತಿಂಡಿಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಭಾವನೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ, ಜೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ರುಚಿಕರವಾದ ಕಾರಣದಿಂದ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಯೋವೃದ್ಧರವರೆಗೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದು
ಇಷ್ಟ. ತಟ್ಟೆ ಇಡ್ಲಿ, ರವೆ ಇಡ್ಲಿ, ಮಲ್ಲಿಗೆ ಇಡ್ಲಿ, ಬಟನ್ ಇಡ್ಲಿ ಹೀಗೆ ನೂರಾರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಈ ಖಾದ್ಯ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳನ್ನು ತಿರುವಿದಾಗ, ಇಡ್ಲಿಯ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ 'ಇಡ್ಡಲಿಗೆ'
ಇಡ್ಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲಿಖಿತ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಿಗುವುದು ಕನ್ನಡದ ನೆಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಕ್ರಿ.ಶ. 920ರಲ್ಲಿ ಶಿವಕೋಟ್ಯಾಚಾರ್ಯರು ಬರೆದ 'ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ' ಎಂಬ ಹಳೆಗನ್ನಡ ಗದ್ಯಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 'ಇಡ್ಡಲಿಗೆ' ಎಂಬ ಖಾದ್ಯದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಆದರೆ ಅಂದಿನ 'ಇಡ್ಡಲಿಗೆ' ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ ಇಂದಿನ ಇಡ್ಲಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಉದ್ದಿನಬೇಳೆ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅಕ್ಕಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹುದುಗುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸುವ ತಂತ್ರ ಕೂಡ ಆಗ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕ್ರಿ.ಶ. 1130ರ 'ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸ' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 'ಇड्डಾರಿಕಾ' ಎಂಬ ಪದದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದರೂ, ಅಕ್ಕಿ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹುದುಗುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಸಂಪರ್ಕದ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಹಾಗಾದರೆ, ಇಂದಿನ ಮೃದುವಾದ, ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದ ಇಡ್ಲಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು? ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಹಾರ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ಕೆ.ಟಿ. ಅಚಾಯ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಇಡ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುವ ಹಬೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದು. 8 ರಿಂದ 12ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜರು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆಗ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ 'ಕೆಡ್ಲಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸುವ ಅಕ್ಕಿಯ ಖಾದ್ಯವೊಂದು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜಮನೆತನದ ಬಾಣಸಿಗರು ಈ ತಂತ್ರವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅದು ನಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಇಂದಿನ ಇಡ್ಲಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದವಾಗಿದೆ.
ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಹುದುಗುವಿಕೆ: ಅসলೀ ಕ್ರಾಂತಿ
ಇಡ್ಲಿಯ ಇಂದಿನ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ಅಕ್ಕಿಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಹುದುಗಿಸುವುದು (fermentation). ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇಡ್ಲಿಗೆ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ಸ್ಪಂಜಿನಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹಳೆಯ 'ಇಡ್ಡಲಿಗೆ'ಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಿದೇಶದಿಂದ ಹಬೆಯ ತಂತ್ರ ಬಂದಿರಬಹುದಾದರೂ, ಉದ್ದಿನಬೇಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಹುದುಗಲು ಬಿಟ್ಟು, ನಂತರ ಬೇಯಿಸುವ ವಿಧಾನವು ಭಾರತದಲ್ಲೇ, ಅದರಲ್ಲೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಸುಮಾರು 1250ರ ನಂತರದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಇಡ್ಲಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಖಾದ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಸಿಗಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಹುದುಗುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಇಡ್ಲಿಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಅದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ತೀರ್ಮಾನ: ನಮ್ಮದೇ ಆದ ಅನನ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ
ಹಾಗಾದರೆ ಇಡ್ಲಿ ಭಾರತದ್ದೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಸರಳವಾದ ಹೌದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಉತ್ತರ ನೀಡುವುದು ಕಷ್ಟ. 'ಇಡ್ಡಲಿಗೆ' ಎಂಬ ಅದರ ಪೂರ್ವಜ ಕನ್ನಡದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ನಿಜ. ಆದರೆ, ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸುವ ತಂತ್ರವು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ. ಅರಬ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಕ್ಕಿಯ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದಿನಬೇಳೆಯ ಮಿಶ್ರಣ, ಹುದುಗುವಿಕೆಯಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಜಗತ್ತೇ ಮೆಚ್ಚುವಂತಹ 'ಇಡ್ಲಿ' ಎಂಬ ಅನನ್ಯ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇಡ್ಲಿಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಖಾದ್ಯವಲ್ಲ, ಅದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ ಮತ್ತು ಪಾಕಶಾಲೆಯ ವಿಕಾಸದ ಒಂದು ઉત્તમ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
