ಇತಿಹಾಸದ ಹಿನ್ನೋಟ
ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ನ ಮೂಲವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. 1930ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ನಲ್ಲಿ 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಪೈರ್ ಗೇಮ್ಸ್' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸದಸ್ಯ
ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಾನಂತರ, ಜಾಗತಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ ಬದಲಾದಂತೆ, ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಹೆಸರು ಕೂಡ ಬದಲಾಯಿತು. 1954ರಲ್ಲಿ 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಪೈರ್ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್', 1970ರಲ್ಲಿ 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್' ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1978ರಿಂದ 'ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಾರು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 'ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್' (ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ) ಸದಸ್ಯರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು 56 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘವಾಗಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕ ಇವು ಹಿಂದೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಒಕ್ಕೂಟವು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯಂತಹ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಕೇವಲ ದೇಶಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ತಂಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2022ರ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ 72 ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು.
'ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ' ಎಂದೇಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ?
ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು 'ಫ್ರೆಂಡ್ಲಿ ಗೇಮ್ಸ್' ಅಥವಾ 'ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ' ಎಂದೇ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಂತಹ ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಷ್ಟೇ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, 2002ರಿಂದ ಪ್ಯಾರಾ-ಅಥ್ಲೀಟ್ಗಳನ್ನು (ವಿಕಲಚೇತನ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು) ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಮುಖ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲೇ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತೆಗಳು
ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್, ಈಜು, ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್, ವೇಟ್ಲಿಫ್ಟಿಂಗ್ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾನ್ ಬೌಲ್ಸ್, ನೆಟ್ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಸೆವೆನ್ಸ್ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಭಾರತೀಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಖುಷಿ ನೀಡುವ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, 1998ರ ನಂತರ ಮಹಿಳಾ ಟಿ20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ಸಹ 2022ರ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಪ್ರತಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2026ರ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರ
ಭಾರತವು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 1934ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಭಾರತವು ಶೂಟಿಂಗ್, ಕುಸ್ತಿ, ವೇಟ್ಲಿಫ್ಟಿಂಗ್, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ನಂತಹ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಪದಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಗ್ರ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. 2010ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 19ನೇ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಆ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 101 ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು, ತನ್ನ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತ್ತು.
