ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆ: ಮಲಿಹಾಬಾದ್
ಭಾರತದ 'ಮ್ಯಾಂಗೋ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್' ಯಾವುದು ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಲಕ್ನೋ ಬಳಿಯಿರುವ ಮಲಿಹಾಬಾದ್ ಪಟ್ಟಣದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ದಶೇರಿ' ಮಾವಿನ ತವರೂರು. ಇಲ್ಲಿನ ಮಾವಿನ ತೋಟಗಳಿಗೆ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ
ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ನವಾಬರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿ ಮಾವಿನ ಕೃಷಿ ಒಂದು ಪರಂಪರೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ದಶೇರಿ ಮಾವಿನ ಮೂಲ ಮರ ಸುಮಾರು 200 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಇಂದಿಗೂ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ವಿಶೇಷ. ಇಲ್ಲಿನ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ಹವಾಮಾನವು ದಶೇರಿ ಮಾವಿಗೆ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸುವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಮಲಿಹಾಬಾದಿ ದಶೇರಿ ಮಾವಿಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸೂಚಕ (GI) ಮಾನ್ಯತೆಯೂ ದೊರೆತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾವಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ದಕ್ಷಿಣದ ಸವಾಲು: ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ತೂರು
ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮಲಿಹಾಬಾದ್ ಸವಾಲು ಹಾಕುವಂತೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾವಿನ ಪ್ರಬಲ ಕೇಂದ್ರಗಳಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರವನ್ನು 'ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾವಿನ ರಾಜಧಾನಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾವಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿ, ರಸಪುರಿ, ತೋತಾಪುರಿ ಸೇರಿದಂತೆ 35ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಗೆಯ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯು ಮಾವು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಾವಿನ ಕೃಷಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ, ತೋತಾಪುರಿಯಂತಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಳಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿನ ತೋತಾಪುರಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮಾವಿನ ಪಲ್ಪ್ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬರೀ ಬಿರುದಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ಜೀವನಾಧಾರ
‘ಮ್ಯಾಂಗೋ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್’ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಕೇವಲ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ, ಅದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೈತರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಮಲಿಹಾಬಾದ್, ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ ಅಥವಾ ಚಿತ್ತೂರಿನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾವಿನ ಕೃಷಿಯು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಒಂದು ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ. ಇಲ್ಲಿನ ರೈತರು ಮಾವಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಪೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾವಿನ ಹೂವು ಬಿಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಕಾಯಿ ಕಚ್ಚಿ, ಹಣ್ಣಾಗುವವರೆಗಿನ ಪ್ರತಿ ಹಂತವೂ ಅವರಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾದುದು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ, ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಏರಿಳಿತಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ರೈತರು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತಮ ಇಳುವರಿ ಬಂದರೂ ಸರಿಯಾದ ಬೆಲೆ ಸಿಗದೆ ಬೀದಿಪಾಲಾಗುವ ಘಟನೆಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಭೇದಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆ: ಭಾರತದ ನಿಜವಾದ ಸಂಪತ್ತು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾವಿನ ತಳಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಳಿಯೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ರುಚಿ, ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರತ್ನಗಿರಿಯ 'ಅಲ್ಫೋನ್ಸೋ' (ಹಾಫುಸ್) ಹಣ್ಣುಗಳ ರಾಜನೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಗುಜರಾತಿನ 'ಕೇಸರ್', ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ 'ಹಿಮಸಾಗರ್', ಬಿಹಾರದ 'ಲಂಗ್ರಾ' ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ಮಾವಿನ ತಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೇ ಭಾರತದ ನಿಜವಾದ ಮಾವಿನ ಸಂಪತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಗರವನ್ನು 'ಮ್ಯಾಂಗೋ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್' ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಬದಲು, ಇಡೀ ಭಾರತವೇ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಎನ್ನಬಹುದು. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದರೂ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾವಿನ ರುಚಿಯನ್ನು ಸವಿಯುವುದೇ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಅನುಭವ.
