ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಒಂದೇ ಚೆಂಡೇ?
ಮೊದಲಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸೋಣ. ಫೈನಲ್ನಂತಹ ಮಹತ್ವದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಚೆಂಡನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಟದ ವೇಗಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಪ್ರತಿ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೂ ಸುಮಾರು 20 ವಿಶೇಷ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು
ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಚೆಂಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಪಂದ್ಯದ ದಿನಾಂಕ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಿ ತಂಡಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಟದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೆಂಡು ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋದಾಗ ತಕ್ಷಣವೇ ಮತ್ತೊಂದು ಚೆಂಡನ್ನು ಆಟಕ್ಕೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಕಾಯುವ ಸಮಯ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯ ಮುಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ 'ಮ್ಯಾಚ್ ಬಾಲ್'ಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಹಾಗಾದರೆ ಚೆಂಡುಗಳು ಯಾರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ?
ಪಂದ್ಯ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಈ ಚೆಂಡುಗಳ ಹಣೆಬರಹ ಹಲವು ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಪಂದ್ಯದ ರೆಫರಿ ಪಂದ್ಯದ ಒಂದು ಚೆಂಡನ್ನು ಸ್ಮರಣಿಕೆಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಯಾವುದಾದರೂ ಆಟಗಾರ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಗೋಲು ಗಳಿಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಚೆಂಡನ್ನು ನೀಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವೂ ಇದೆ. ಆದರೆ, ವಿಶ್ವಕಪ್ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಹಂಚುವಲ್ಲಿ ಫಿಫಾ (FIFA) ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಜಕರ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಿರುತ್ತದೆ. ಫಿಫಾ ವಕ್ತಾರರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ತಂಡಗಳಿಗೆ, ರೆಫರಿಗಳಿಗೆ, ಆತಿಥೇಯ ನಗರಗಳಿಗೆ, ಫಿಫಾ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಫಿಫಾದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 2022ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ನ ಬಳಿಕ, ಅಡಿಡಾಸ್ ಕಂಪನಿಯು ನಡೆಸಿದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜೇತರಾದ ಒಬ್ಬ ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಗೆ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಚೆಂಡು ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು.
ಫಿಫಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಹರಾಜು
ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚೆಂಡುಗಳು ಜ್ಯೂರಿಚ್ನಲ್ಲಿರುವ ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಕಪ್ ಟ್ರೋಫಿಯ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಯೂ ಇದೇ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಚೆಂಡುಗಳು ಹರಾಜಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರಿಂದ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕತಾರ್ 2022ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಚೆಂಡು ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1 ಮಿಲಿಯನ್ ಕತಾರಿ ರಿಯಾಲ್ವರೆಗೆ (ಅಂದಾಜು 2 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ) ಮಾರಾಟವಾಗಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹರಾಜಿನಿಂದ ಬರುವ ಹಣವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಚೆಂಡಿನ ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?
ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನ ಬೆಲೆ ಕೆಲವು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಚೆಂಡಿನ ಮೌಲ್ಯ ಲಕ್ಷಾಂತರ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ಕೇವಲ ಅದರ ತಯಾರಿಕಾ ವೆಚ್ಚದಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಚೆಂಡು ಯಾವ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ, ಯಾವ ಆಟಗಾರರು ಅದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಯಾವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗೋಲು ಅದರಿಂದ ದಾಖಲಾಗಿದೆ ಎಂಬಂತಹ ಅಂಶಗಳು ಅದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. 2026ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ಗಾಗಿ 'ಟ್ರಯೊಂಡಾ ಫೈನಲ್' ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಚೆಂಡನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರೊಳಗಿನ ಸೆನ್ಸರ್ಗಳು ಆಟದ ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೂ ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಗೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಚೆಂಡು ಸಿಕ್ಕರೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದೇ?
ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಥವಾ ಬೇಸ್ಬಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರತ್ತ ಬರುವ ಚೆಂಡನ್ನು ಅವರು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಫುಟ್ಬಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಹಾಗಲ್ಲ. ವಿಶ್ವಕಪ್ ಪಂದ್ಯದ ವೇಳೆ ಚೆಂಡು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಗ್ಯಾಲರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಅದನ್ನು ಮರಳಿ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಎಸೆಯಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚೆಂಡುಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಹೈ-ಟೆಕ್ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಆಟದ ನಿರಂತರತೆಗಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಚೆಂಡುಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಹಾಗಾಗಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಸೆಲ್ಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಂಭ್ರಮಿಸಬಹುದೇ ಹೊರತು, ಚೆಂಡನ್ನು ಮನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತಿಲ್ಲ.
