ಶನಿ ಶಿಂಗ್ನಾಪುರ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ: ಬಾಗಿಲುಗಳೇ ಇಲ್ಲದ ಗ್ರಾಮ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಹ್ಮದ್ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶನಿ ಶಿಂಗ್ನಾಪುರ ಗ್ರಾಮವು ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಗಳಿಗೆ, ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ಬಾಗಿಲುಗಳಿಲ್ಲ, ಬೀಗಗಳಂತೂ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ.
ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಗ್ರಾಮದ ದೈವವಾದ ಶನಿದೇವರ ಮೇಲಿನ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಶನಿದೇವರು ಅವರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಂಬಿಕೆ ಸುಮಾರು 300 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಬಂದ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲೊಂದು ಶನಿದೇವರ ಪ್ರತಿರೂಪ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ದೇವರೇ ಸ್ವತಃ ಗ್ರಾಮದ ರಕ್ಷಕನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿನ ಜನ ನಂಬಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿನ ಯುಸಿಒ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಯು ಕೂಡ 'ಬೀಗವಿಲ್ಲದ' ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಇದು ಜನರ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೋಡಿನ್ಹಿ, ಕೇರಳ: ಅವಳಿ ಜವಳಿಗಳ ನಿಗೂಢ ಗ್ರಾಮ
ಕೇರಳದ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಡಿನ್ಹಿ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮವು 'ಅವಳಿಗಳ ಗ್ರಾಮ' ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಜಾಗತಿಕ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಆರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 2000 ಕುಟುಂಬಗಳಿರುವ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೋಡಿ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಿಗೂಢ ವಿದ್ಯಮಾನವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರನ್ನು ದಶಕಗಳಿಂದ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದ ಮಹಿಳೆಯರು ಬೇರೆಡೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಹೋದರೂ ಅಥವಾ ಬೇರೆಡೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸೊಸೆಯಾಗಿ ಬಂದರೂ ಅವರಲ್ಲೂ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ಇದು ಆನುವಂಶಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಇರಬಹುದು ಎಂದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಇಲ್ಲಿನ ನೀರು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ವಿಶೇಷತೆ ಇರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾರಣ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಕೋಡಿನ್ಹಿ ಗ್ರಾಮವು ತನ್ನ ಈ ವಿಶೇಷತೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಮತ್ತೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ: ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಾತನಾಡುವ ಹಳ್ಳಿ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತುಂಗಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮವು ತನ್ನ ಭಾಷಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು 'ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಾಮ'ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು, ಯುವಕರು, ಹಿರಿಯರು ಎನ್ನದೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅಂಗಡಿಗಳ ನಾಮಫಲಕಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುವ ಮಕ್ಕಳ ಮಾತುಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 600 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೇರಳದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಸಂಕೇತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದವರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಸಂಕೇತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, 1981ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವೊಂದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಪುನರುತ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಡೀ ಗ್ರಾಮವೇ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಗುರುಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ವೇದ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಷೆಯೊಂದನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಿದ ಮತ್ತೂರು ಒಂದು ಮಾದರಿ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ.
ಮಾವ್ಲಿನ್ನೊಂಗ್, ಮೇಘಾಲಯ: ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಗ್ರಾಮ
ಮೇಘಾಲಯದ ಪೂರ್ವ ಖಾಸಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಾವ್ಲಿನ್ನೊಂಗ್ ಗ್ರಾಮವು 'ದೇವರ ಸ್ವಂತ ತೋಟ' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 2003ರಲ್ಲಿ 'ಡಿಸ್ಕವರ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು 'ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ಸ್ವಚ್ಛ ಗ್ರಾಮ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಈ ಗ್ರಾಮವು ತನ್ನ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಕಾರಣ ಯಾವುದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಪ್ರತಿ ಮನೆಯವರೂ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಿದಿರಿನ ಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶೇ. 100ರಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಇದ್ದು, ಇಲ್ಲಿನ ಖಾಸಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗವು ಮಾತೃಪ್ರಧಾನ ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜೀವಂತ ಬೇರು ಸೇತುವೆಗಳು (Living Root Bridges) ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ನಡುವಿನ ಸಾಮರಸ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ.














