ಸ್ನೇಹಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಕನಸು
ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ನ ಇತಿಹಾಸವು 1891 ರಲ್ಲಿಯೇ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ರೆವರೆಂಡ್ ಆಸ್ಟ್ಲಿ ಕೂಪರ್ ಎಂಬುವವರು 'ದಿ ಟೈಮ್ಸ್' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದರು. ಅವರ ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ
ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸದ್ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಕ್ರೀಡಾ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕು. ಇದು "ಪ್ಯಾನ್-ಬ್ರಿಟಾನಿಕ್-ಪ್ಯಾನ್-ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಸವ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ಕ್ರೀಡೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. 1911 ರಲ್ಲಿ, ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ V ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಅಂಗವಾಗಿ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ 'ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಫ್ ಎಂಪೈರ್' ನಡೆಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಕೆನಡಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ನ ತಂಡಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಭವಿಷ್ಯದ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು.
ಕನಸನ್ನು ನನಸಾಗಿಸಿದ ಕ್ರೀಡಾ ಪತ್ರಕರ್ತ
ರೆವರೆಂಡ್ ಕೂಪರ್ ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ನಿಜವಾದ ರೂಪ ನೀಡಿದವರು ಕೆನಡಾದ ಹಿರಿಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕರಾದ ಮೆಲ್ವಿಲ್ಲೆ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ 'ಬಾಬಿ' ರಾಬಿನ್ಸನ್. 1928ರ ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ತಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಆಲೋಚನೆ ಬಂದಿತು. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಳಿಸಿದ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಈ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೋರಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಫಲ ನೀಡಿದವು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಪೈರ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಕೆನಡಾದ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
ಮೊದಲ 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಪೈರ್ ಗೇಮ್ಸ್' - 1930
1930ರ ಆಗಸ್ಟ್ 16 ರಿಂದ 23ರ ವರೆಗೆ, ಕೆನಡಾದ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಪೈರ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ 11 ದೇಶಗಳ ಸುಮಾರು 400 ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್, ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್, ಲಾನ್ ಬೌಲ್ಸ್, ರೋಯಿಂಗ್, ಸ್ವಿಮ್ಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕುಸ್ತಿಯಂತಹ ಆರು ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೇವಲ ಈಜು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಶಾಲೆಯ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ನಗರವು ಭಾಗವಹಿಸುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲು $30,000 ನೀಡಿತ್ತು, ಇದು ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಹೆಸರುಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾದಂತೆ, ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಹೆಸರೂ ಬದಲಾಯಿತು. 1954 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಪೈರ್ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ, 1970 ರಲ್ಲಿ 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್' ಆಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1978 ರಿಂದ ಇದನ್ನು 'ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾರಣದಿಂದ 1942 ಮತ್ತು 1946 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 11 ದೇಶಗಳಿಂದ ಶುರುವಾದ ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ, ಇಂದು 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಬೃಹತ್ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
ಭಾರತದ ಪಯಣ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಮಹತ್ವ
ಭಾರತವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1934 ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಭಾರತವು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. 2010 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತವು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 19 ನೇ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿತು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವು ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇದನ್ನು 'ಸ್ನೇಹದ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ' (Friendly Games) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
