ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂಡ್ ಸ್ವಿಂಗ್ ಹೆಚ್ಚಲು ಕಾರಣವೇನು?

• ️⃣ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸೆರೊಟೋನಿನ್ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುವುದು 'ಮಾನ್ಸೂನ್ ಬ್ಲೂಸ್' ಗೆ ಕಾರಣ.
• ️⃣ ಮೆಲಟೋನಿನ್ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಕೊರತೆಯು ಆಲಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
• ️⃣ ವ್ಯಾಯಾಮ, ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.

ಮಳೆಗಾಲವೆಂದರೆ ಹಲವರಿಗೆ ಖುಷಿ. ಆದರೆ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಿರಿಕಿರಿ, ಬೇಸರ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಏರುಪೇರು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಮಾನ್ಸೂನ್ ಬ್ಲೂಸ್' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರೆ, ಇದನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಸುಲಭ.

ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಕೊರತೆಯ ಪರಿಣಾಮ

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ದರ್ಶನವಾಗುವುದೇ ಅಪರೂಪ. ನಿರಂತರ ಮೋಡ ಕವಿದ ವಾತಾವರಣದಿಂದಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿಗೆ ನಮ್ಮ ಶರೀರ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ 'ಸೆರೊಟೋನಿನ್' ಎಂಬ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿ. ಇದನ್ನು ' ಸಂತೋಷದ ಹಾರ್ಮೋನ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿಡಲು, ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಮತ್ತು ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಕೊರತೆಯಾದಾಗ, ಸೆರೊಟೋನಿನ್ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಕಿರಿಕಿರಿಯಂತಹ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕರು ಇಂತಹ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು 'ಸೀಸನಲ್ ಅಫೆಕ್ಟಿವ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್' (SAD) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಅಸಮತೋಲನ

ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು (circadian rhythm) ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ, ನಮ್ಮ ಮೆದುಳು 'ಮೆಲಟೋನಿನ್' ಎಂಬ ನಿದ್ರೆಯ ಹಾರ್ಮೋನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆಲಟೋನಿನ್ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನಲ್ಲೂ ಮೋಡ ಕವಿದ ವಾತಾವರಣ ಇರುವುದರಿಂದ, ಮೆಲಟೋನಿನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ದೇಹವು ಹೆಚ್ಚು ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಸಂತೋಷ ನೀಡುವ ಸೆರೊಟೋನಿನ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ನಿದ್ರೆ ತರಿಸುವ ಮೆಲಟೋನಿನ್ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಏರುಪೇರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಅಭಾವ

ಮಳೆ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಲು, ವಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಆಟವಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಬಹಳವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ವ್ಯಾಯಾಮವು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಎಂಡಾರ್ಫಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ, ಈ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯೂ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಮನೆಯೊಳಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಬೆರೆಯುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂಟಿತನ ಮತ್ತು ಬೇಸರದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಬರುವ ಬೇಸರ ಕೂಡ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.

ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಕೊರತೆ

ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಯ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುವುದು ಸಹಜ. ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ನಮ್ಮ ಮೂಳೆಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇದರ ಕೊರತೆಯು ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಆಯಾಸ, ಸ್ನಾಯು ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಈ ಮೂಡ್ ಸ್ವಿಂಗ್ಸ್ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

ಮಳೆಗಾಲದ ಮೂಡ್ ಸ್ವಿಂಗ್ಸ್ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಮಾನವಾದರೂ, ಕೆಲವು ಸರಳ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಬೆಳಕನ್ನು ಹುಡುಕಿ: ಮಳೆ ಬಿಟ್ಟಾಗ ಅಥವಾ ಬಿಸಿಲು ಬಂದಾಗ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕಳೆಯಿರಿ. ಮನೆಯ ಕಿಟಕಿಗಳ ಪರದೆಗಳನ್ನು ಸರಿಸಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳಕು ಒಳಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿ. ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಲೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಕೂಡ ಸಹಕಾರಿ. ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರಿ: ಮನೆಯೊಳಗೆಯೇ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಯೋಗ, ಏರೋಬಿಕ್ಸ್, ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ. ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ: ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದ, ಸಕ್ಕರೆಭರಿತ ಆಹಾರಗಳ ಬದಲು, ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ. ಹಸಿರು ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಒಣ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ. ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ಕುಡಿಯಿರಿ. ಉತ್ತಮ ನಿದ್ರೆ: ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಲಗಿ ಏಳುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದು ನಿಮ್ಮ ದೇಹದ ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. * ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರಿ: ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ವಿಡಿಯೋ ಕಾಲ್ ಮೂಲಕ ಮಾತನಾಡಿ. ಇಷ್ಟವಾದ ಹವ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ, ಪುಸ್ತಕ ಓದಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಕೇಳಿ.