కలల నుంచి వాస్తవంలోకి
సముద్ర గర్భంలో జీవించాలనే మానవుడి కల ఎప్పటినుంచో ఉంది. గతంలో జాక్వెస్ క్యూస్టో వంటి సాహస పరిశోధకులు 'కాన్షెల్ఫ్' వంటి ప్రాజెక్టులతో కొద్ది రోజులపాటు నీటి అడుగున గడిపి, ఇది సాధ్యమేనని నిరూపించారు. కానీ,
అప్పట్లో టెక్నాలజీ పరిమితుల వల్ల ఆ ప్రయత్నాలు ఎక్కువ కాలం కొనసాగలేదు. ఇప్పుడు, ఆధునిక సాంకేతికత, సరికొత్త ఇంజనీరింగ్ విధానాలతో ఈ కల మళ్లీ ప్రాణం పోసుకుంటోంది. ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా పలు సంస్థలు శాస్త్రవేత్తలు, పరిశోధకులు నెలల తరబడి సముద్ర గర్భంలో నివసించి, పనిచేసేలా శాశ్వత నివాసాలను ఏర్పాటు చేసే పనిలో నిమగ్నమై ఉన్నాయి. వీటిలో రెండు ప్రాజెక్టులు ప్రధానంగా అందరి దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి.
ప్రొటీయస్: సముద్రపు అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం
జాక్వెస్ క్యూస్టో మనవడైన ఫాబియన్ క్యూస్టో, తన తాత ఆశయాలను ముందుకు తీసుకెళ్తూ 'ప్రొటీయస్' అనే ఒక భారీ ప్రాజెక్టుకు శ్రీకారం చుట్టారు. దీనిని 'సముద్రపు అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం' (ISS of the Ocean) అని పిలుస్తున్నారు. కరేబియన్ దీవుల్లోని కురాకో తీరంలో సముద్ర గర్భంలో సుమారు 4,000 చదరపు అడుగుల విస్తీర్ణంలో దీనిని నిర్మించనున్నారు. అత్యాధునిక ల్యాబ్లు, నివాస గదులు, స్టూడియోలతో ఇది ఒక పూర్తిస్థాయి పరిశోధనా కేంద్రంగా పనిచేస్తుంది. ఇక్కడ శాస్త్రవేత్తలు నెలల తరబడి ఉంటూ, డీకంప్రెషన్ అవసరం లేకుండా నేరుగా సముద్రంలోకి వెళ్లి పరిశోధనలు చేయవచ్చు. 2030 లోపు దీని నిర్మాణం పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ ప్రాజెక్టుకు అమెరికా నౌకాదళం, నేషనల్ ఓషియానిక్ అండ్ అట్మాస్ఫియరిక్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ (NOAA) వంటి సంస్థల నుంచి మద్దతు లభించడం దీని ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తోంది.
డీప్ ప్రాజెక్ట్: సెంటనల్ మరియు వాన్గార్డ్
బ్రిటన్కు చెందిన 'డీప్' అనే సంస్థ కూడా సముద్ర గర్భంలో మానవ నివాసాల ఏర్పాటులో ముందుంది. వీరు 'సెంటనల్' అనే పేరుతో 200 మీటర్ల లోతు వరకు మోహరించగల ఆధునిక నివాస వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. ఇవి మాడ్యులర్ పద్ధతిలో ఉండి, అవసరానికి తగినట్లుగా మార్చుకునే సౌలభ్యాన్ని కలిగి ఉంటాయి. ఇందులో భాగంగా, 'వాన్గార్డ్' అనే పైలట్ ప్రాజెక్ట్ను ఇప్పటికే అమెరికాలోని ఫ్లోరిడా తీరంలో విజయవంతంగా మోహరించారు. ఇది గత 40 ఏళ్లలో అమెరికాలో నిర్మించిన మొట్టమొదటి సముద్రగర్భ నివాస స్థలం. ఈ ప్రాజెక్ట్లు శాస్త్రవేత్తలకు 28 రోజుల వరకు నీటి అడుగున ఉండే అవకాశాన్ని కల్పిస్తాయి.
అసలు ఎందుకు ఈ సాహసం?
సముద్రం అడుగున నివసించడం అనేది కేవలం ఒక సాహస యాత్ర కాదు. దీని వెనుక బలమైన శాస్త్రీయ కారణాలున్నాయి. భూమిపై 70% పైగా సముద్రాలే ఉన్నప్పటికీ, వాటిలో 80% మనకు ఇప్పటికీ అన్వేషించని లోకాలే. సముద్ర గర్భంలో ఎక్కువ కాలం గడపడం ద్వారా, శాస్త్రవేత్తలు అక్కడి జీవవైవిధ్యాన్ని, పర్యావరణ మార్పుల ప్రభావాన్ని మరింత దగ్గరగా అధ్యయనం చేయగలరు. వాతావరణ మార్పుల వల్ల పగడపు దిబ్బలకు కలుగుతున్న నష్టాన్ని అంచనా వేయడానికి, కొత్త జీవజాతులను కనుగొనడానికి ఇది వీలు కల్పిస్తుంది. అంతేకాకుండా, సముద్ర జీవుల నుండి కొత్త ఔషధాలను కనుగొనే అవకాశం కూడా ఉంది. అంతరిక్ష ప్రయాణాలకు వ్యోమగాములకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి కూడా ఈ నీటి అడుగున నివాసాలు ఉపయోగపడతాయి. ఎందుకంటే అంతరిక్షంలో ఉండే ఒంటరితనం, పరిమిత ప్రదేశంలో జీవించడం వంటి సవాళ్లు ఇక్కడ కూడా ఎదురవుతాయి.
భవిష్యత్తు ఎలా ఉండబోతోంది?
సినిమాల్లో చూపించినట్లుగా సముద్రం కింద పెద్ద పెద్ద నగరాలను నిర్మించి, లక్షలాది మంది నివసించే రోజులు ఇప్పట్లో రాకపోవచ్చు. ప్రస్తుతానికి ఈ ప్రాజెక్టుల ప్రధాన లక్ష్యం శాస్త్రీయ పరిశోధన మాత్రమే. నీటి అడుగున జీవించడానికి అత్యధిక పీడనం, శ్వాసకు అవసరమైన గాలిని సరఫరా చేయడం, మానసిక స్థైర్యం వంటి అనేక సాంకేతిక, శారీరక సవాళ్లు ఉన్నాయి. అయితే, ప్రొటీయస్, సెంటనల్ వంటి ప్రాజెక్టులు ఈ సవాళ్లను అధిగమించి, మానవుడు సముద్ర గర్భంలో శాశ్వత ఉనికిని ఏర్పరచుకోవడానికి వేస్తున్న తొలి అడుగులు. ప్రస్తుతం ఇవి చాలా ఖర్చుతో కూడుకున్నవి అయినప్పటికీ, భవిష్యత్తులో టెక్నాలజీ పెరిగేకొద్దీ ఇవి మరింత అందుబాటులోకి రావచ్చు. ఒకప్పుడు అసాధ్యం అనుకున్న అంతరిక్ష ప్రయాణం ఇప్పుడు ఎలా వాస్తవమైందో, సముద్ర గర్భ నివాసం కూడా భవిష్యత్తులో ఒక వాస్తవం కావచ్చు.
