१. सिंगापूर ते न्यूयॉर्क: आकाशातील मॅरेथॉन
सध्या जगातील सर्वात लांब नॉन-स्टॉप विमान प्रवासाचा मान सिंगापूर एअरलाइन्सच्या सिंगापूर ते न्यूयॉर्क (जेएफके विमानतळ) या उड्डाणाला जातो. हे विमान तब्बल १५,३४९ किलोमीटरचे अंतर कापते. यासाठी साधारणपणे १८
तास ४० मिनिटे ते १९ तासांचा कालावधी लागतो. म्हणजे आज सकाळी तुम्ही विमानात बसलात, तर उद्या दुपारपर्यंत तुम्ही हवेतच असाल! हा प्रवास शक्य झाला आहे एअरबस A350-900ULR (अल्ट्रा लाँग रेंज) या विशेष विमानामुळे. या विमानात इंधन क्षमता जास्त असते आणि प्रवाशांना कमी थकवा जाणवावा यासाठी खास सोयीसुविधा केलेल्या असतात. या विमानात इकॉनॉमी क्लास नसतोच, फक्त प्रीमियम इकॉनॉमी आणि बिझनेस क्लासच्या जागा असतात, जेणेकरून एवढा मोठा प्रवास आरामदायी व्हावा.
२. इतर उल्लेखनीय लांब पल्ल्याची उड्डाणे
सिंगापूर-न्यूयॉर्क मार्गाव्यतिरिक्त जगात असे अनेक विमानप्रवास आहेत जे त्यांच्या प्रचंड अंतरासाठी आणि वेळेसाठी ओळखले जातात. यामध्ये सिंगापूर एअरलाइन्सचाच सिंगापूर ते नेवार्क (न्यूयॉर्क जवळ) हा दुसरा मार्ग आहे. याशिवाय, कतार एअरवेजची दोहा ते ऑकलंड (न्यूझीलंड) आणि क्वांटास एअरवेजची पर्थ (ऑस्ट्रेलिया) ते लंडन ही उड्डाणेही जवळपास १७ ते १८ तासांची आहेत. एअर न्यूझीलंड आणि क्वांटास या दोन्ही कंपन्या ऑकलंड ते न्यूयॉर्क थेट विमानसेवा चालवतात, जो आणखी एक मोठा प्रवास आहे. हे सर्व प्रवास आधुनिक विमानांच्या प्रगतीमुळे शक्य झाले आहेत, जी कमी इंधनात जास्त अंतर कापू शकतात.
या प्रवासामागे काय आहे तंत्रज्ञान?
अल्ट्रा लाँग हॉल म्हणजेच अति-लांब पल्ल्याची उड्डाणे शक्य होण्यामागे विमानाचे प्रगत तंत्रज्ञान आणि इंजिनीअरिंग आहे. बोईंग 787 ड्रीमलायनर आणि एअरबस A350 सारखी विमानांमध्ये आघाडीवर आहेत. ही विमाना कार्बन फायबरसारख्या हलक्या पण मजबूत मटेरियलपासून बनवलेली असतात, ज्यामुळे त्यांचे वजन कमी होते आणि इंधनाची बचत होते. त्यांची इंजिनं पूर्वीपेक्षा खूप जास्त कार्यक्षम आहेत. या विमानांच्या केबिनमधील हवेचा दाब आणि आर्द्रता अधिक चांगल्या प्रकारे नियंत्रित केली जाते. यामुळे प्रवाशांना उंचीवर उडताना होणारा शारीरिक थकवा आणि जेट लॅग कमी जाणवतो. तसेच, या विमानांमध्ये अतिरिक्त इंधन टाक्यांची सोय करून त्यांची रेंज वाढवली जाते.
प्रवाशांसाठी हा अनुभव कसा असतो?
एकाच ठिकाणी १७-१८ तास बसून राहणे शारीरिक आणि मानसिकदृष्ट्या आव्हानात्मक असू शकते. म्हणूनच, एअरलाइन्स या प्रवासात प्रवाशांच्या आरामाची विशेष काळजी घेतात. विमानात मनोरंजनासाठी चित्रपट, संगीत आणि गेम्सची मोठी लायब्ररी असते. जेवणाचे मेन्यू देखील खास तयार केलेले असतात, जे शरीराला हलके आणि पचायला सोपे असतील. ठराविक वेळेने केबिनमधील लाईटिंग बदलली जाते, जेणेकरून प्रवाशांना झोपेचे आणि उठण्याचे वेळापत्रक सांभाळता यावे. प्रवाशांना पुरेसे पाणी पिण्याचा आणि ठराविक वेळेने थोडे चालण्याचा सल्ला दिला जातो, जेणेकरून रक्ताभिसरण सुरळीत राहील. या प्रवासात जेट लॅगचा सामना करणे हे सर्वात मोठे आव्हान असते.
भविष्यातील उड्डाणे: प्रोजेक्ट सनराईझ
हवाई प्रवासाच्या सीमा अजून विस्तारणार आहेत. ऑस्ट्रेलियाची राष्ट्रीय विमान कंपनी 'क्वांटास' 'प्रोजेक्ट सनराईझ' नावाच्या एका महत्त्वाकांक्षी योजनेवर काम करत आहे. या अंतर्गत सिडनी आणि मेलबर्न येथून थेट लंडन आणि न्यूयॉर्कसाठी विमानसेवा सुरू करण्याचे उद्दिष्ट आहे. सिडनी ते लंडन हा प्रवास २० तासांपेक्षा जास्त वेळेचा असेल, जो पूर्ण झाल्यावर जगातील सर्वात लांब विमानप्रवास ठरेल. यासाठी विशेषतः डिझाइन केलेल्या एअरबस A350-1000 विमानांचा वापर केला जाईल. जरी या प्रकल्पाला काही कारणास्तव विलंब झाला असला तरी, भविष्यात २०-२२ तासांचा नॉन-स्टॉप प्रवास सत्यात उतरल्यास आश्चर्य वाटायला नको.
