आहाराकडे विशेष लक्ष द्या
पावसाळ्यात आपली पचनशक्ती मंदावलेली असते. त्यामुळे पचायला हलके, ताजे आणि गरम अन्न खाण्यावर भर द्या. आहारात हळद, आले, लसूण, काळी मिरी यांसारख्या मसाल्याच्या पदार्थांचा वापर करा, कारण त्यात अँटी-बॅक्टेरियल
गुणधर्म असतात जे संसर्गापासून बचाव करतात. या काळात पालेभाज्या, कच्च्या सॅलड्स आणि कापलेली फळे खाणे टाळावे, कारण त्यात सूक्ष्मजंतू असण्याची शक्यता असते. दही आणि ताक यांसारख्या प्रोबायोटिक्सचा आहारात समावेश केल्यास पचनसंस्था निरोगी राहण्यास मदत होते.
स्वच्छ आणि शुद्ध पाणी प्या
पावसाळ्यात जलजन्य आजारांचा धोका सर्वाधिक असतो. टायफॉइड, कॉलरा, डायरिया यांसारखे आजार दूषित पाण्यामुळे पसरतात. त्यामुळे, पिण्यासाठी नेहमी उकळलेले किंवा फिल्टर केलेले पाणी वापरा. बाहेर जाताना घरातूनच पाण्याची बाटली घेऊन जा. रस्त्यावरील सरबत किंवा ज्यूस पिणे टाळा, कारण ते कोणत्या पाण्यापासून बनवले आहे याची खात्री नसते. शरीराला हायड्रेट ठेवण्यासाठी दिवसभर थोडे-थोडे कोमट पाणी पित राहणे फायदेशीर ठरते.
प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी खास उपाय
या ऋतूत प्रतिकारशक्ती मजबूत ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. व्हिटॅमिन सी युक्त फळांचा (उदा. संत्री, लिंबू, आवळा) आहारात समावेश करा, कारण व्हिटॅमिन सी पांढऱ्या रक्त पेशी वाढवते, ज्या संसर्गाशी लढतात. रोज रात्री झोपण्यापूर्वी हळदीचे दूध (गोल्डन मिल्क) प्यायल्याने शरीराची नैसर्गिक संरक्षण प्रणाली मजबूत होते. याशिवाय, तुळशीची पाने, आले आणि मधाचा काढा सर्दी-खोकल्यापासून बचाव करण्यासाठी एक उत्तम घरगुती उपाय आहे.
डासांपासून स्वतःचे संरक्षण करा
पावसाळ्यात साचलेल्या पाण्यामुळे डासांची पैदास वाढते, ज्यामुळे डेंग्यू, मलेरिया आणि चिकनगुनियासारख्या गंभीर आजारांचा धोका वाढतो. आपल्या घराच्या आसपास पाणी साचू देऊ नका. कुलर, कुंड्या आणि टाक्या नियमितपणे स्वच्छ करा. संध्याकाळच्या वेळी घराच्या खिडक्या आणि दारे बंद ठेवा. बाहेर पडताना पूर्ण बाह्यांचे कपडे घाला आणि त्वचेवर मॉस्किटो रिपेलेंट लावा. झोपताना मच्छरदाणीचा वापर करणे हा सर्वात सुरक्षित उपाय आहे.
वैयक्तिक स्वच्छतेची काळजी घ्या
पावसाळ्यातील दमट हवामानामुळे जीवाणू आणि बुरशीची वाढ सहज होते. त्यामुळे वैयक्तिक स्वच्छतेकडे लक्ष देणे गरजेचे आहे. बाहेरून आल्यावर हात-पाय साबणाने स्वच्छ धुवा. पावसात भिजल्यास, घरी आल्यावर लगेच अंग कोरडे करा आणि स्वच्छ, कोरडे कपडे घाला. ओले कपडे किंवा शूज जास्त वेळ घालून ठेवू नका, यामुळे त्वचेचे आणि बुरशीजन्य संसर्ग होऊ शकतात. दिवसातून दोनदा कोमट पाण्याने आंघोळ केल्याने ताजेतवाने वाटते आणि संसर्गाचा धोकाही कमी होतो.
बाहेरचे आणि रस्त्यावरचे खाणे टाळा
पावसाळ्यात तळलेले, चटपटीत पदार्थ खाण्याची इच्छा वाढते, पण रस्त्यावरील उघड्यावरचे पदार्थ खाणे आरोग्यासाठी अत्यंत धोकादायक ठरू शकते. या पदार्थांवर माश्या बसतात आणि ते बनवण्यासाठी वापरले जाणारे पाणी व साहित्य स्वच्छ असेलच असे नाही. यामुळे पोटदुखी, उलट्या आणि अन्नातून विषबाधा होण्याचा धोका असतो. त्यामुळे या काळात शक्यतो घरी बनवलेले ताजे पदार्थ खाण्यावरच भर द्या.
