दोन स्तंभ, एक अढळ वारसा
विराट कोहली आणि रोहित शर्मा ही केवळ दोन नावे नाहीत, तर ते भारतीय क्रिकेटचे दोन विशाल स्तंभ आहेत. गेल्या दीड दशकांहून अधिक काळ त्यांनी संघाच्या फलंदाजीचा भार आपल्या खांद्यावर वाहिला आहे. अशक्य वाटणारे सामने
जिंकून दिले आहेत आणि अनेक विक्रम प्रस्थापित केले आहेत. त्यांची जागा भरणे केवळ आकड्यांच्या पलीकडचे आहे; मैदानावरील त्यांची उपस्थिती, दबाव हाताळण्याची क्षमता आणि प्रतिस्पर्धी संघावर असलेले मानसिक दडपण यांची उणीव भरून काढणे अत्यंत कठीण असेल. २०२७ च्या विश्वचषकापर्यंत दोघेही त्यांच्या कारकिर्दीच्या शेवटच्या टप्प्यात असतील. अलीकडेच इंग्लंडविरुद्ध रोहितने झळकावलेले शतक हे सिद्ध करते की त्यांच्यात अजूनही सर्वोत्तम खेळ शिल्लक आहे. मात्र, वय आणि तंदुरुस्ती पाहता, निवड समितीला एका नव्या पिढीचा विचार करावाच लागेल. या दोन दिग्गजांशिवाय संघाची बांधणी करणे हे भारतीय क्रिकेटपुढील सर्वात मोठे आव्हान असेल.
युवा रक्ताची नवी फौज तयार आहे का?
प्रत्येक पिढीनंतर दुसरी पिढी येते, हा खेळाचा नियम आहे. सुदैवाने, भारताकडे प्रतिभेची कमतरता नाही. शुभमन गिल, यशस्वी जैस्वाल, ऋतुराज गायकवाड आणि ऋषभ पंत यांसारख्या खेळाडूंनी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर आपली क्षमता सिद्ध केली आहे. शुभमन गिलकडे तर भावी कर्णधार म्हणूनही पाहिले जात आहे. याशिवाय, आयपीएल आणि देशांतर्गत क्रिकेटमधून वैभव सूर्यवंशी, आयुष म्हात्रे आणि नितीश कुमार रेड्डी यांसारखे अनेक नवे चेहरे समोर येत आहेत, जे भविष्यात मोठी जबाबदारी घेण्यास सक्षम दिसतात. वैभव सूर्यवंशीने तर अगदी लहान वयातच आपल्या आक्रमक फलंदाजीने सर्वांना प्रभावित केले आहे. पण प्रश्न हा आहे की, या युवा खेळाडूंना केवळ वैयक्तिक कौशल्यावर अवलंबून न राहता, एकत्रितपणे एक मजबूत आणि सामना जिंकणारा संघ म्हणून तयार करता येईल का? त्यांना मोठ्या सामन्यांचा अनुभव आणि दबाव हाताळण्यासाठी पुरेसा वेळ आणि संधी देणे आवश्यक आहे.
समीकरण फक्त फलंदाजीचे नाही
विश्वचषक जिंकण्यासाठी केवळ मजबूत फलंदाजी पुरेशी नसते. गोलंदाजी आणि अष्टपैलू खेळाडूंची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची असते. २०२७ चा विश्वचषक दक्षिण आफ्रिका, झिम्बाब्वे आणि नामिबियामध्ये होणार आहे. तिथल्या खेळपट्ट्या वेगवान गोलंदाजांना मदत करणाऱ्या असू शकतात. अशा परिस्थितीत जसप्रीत बुमराह आणि मोहम्मद सिराज यांच्यासोबत एक मजबूत वेगवान गोलंदाजांची फळी तयार करावी लागेल. हार्दिक पंड्या आणि शिवम दुबे यांसारख्या वेगवान गोलंदाजी करणाऱ्या अष्टपैलू खेळाडूंची भूमिका निर्णायक ठरू शकते. फिरकी विभागात कुलदीप यादवसोबत आणखी पर्याय शोधावे लागतील. थोडक्यात, रोहित आणि विराट यांची जागा फलंदाजीत कोण घेणार यावर लक्ष केंद्रित करण्यासोबतच, संघाचा समतोल साधणे हे व्यवस्थापनापुढील मोठे काम असेल.
इतिहासातून काय शिकायला मिळते?
इतिहासात डोकावले असता, अनेक महान संघांनी आपल्या दिग्गज खेळाडूंच्या निवृत्तीनंतरही यश मिळवल्याची उदाहरणे आहेत. रिकी पाँटिंग, ग्लेन मॅकग्रा आणि शेन वॉर्न यांच्याशिवाय ऑस्ट्रेलियन संघाने पुन्हा विश्वविजेतेपद पटकावले. वेस्ट इंडिजच्या सुवर्णयुगानंतर काही काळ संघर्ष करावा लागला, पण प्रत्येक संघ स्थित्यंतरातून जातो. महत्त्वाचे असते ते म्हणजे भविष्यासाठी योग्य नियोजन करणे. बीसीसीआयने २०२७ च्या विश्वचषकासाठी आतापासूनच योजना तयार करण्यास सुरुवात केली आहे, ही एक सकारात्मक बाब आहे. नव्या खेळाडूंवर विश्वास दाखवून, त्यांना एक स्थिर संघ म्हणून एकत्र खेळण्याची संधी दिल्यास, हे स्थित्यंतर सहज पार पाडले जाऊ शकते.
तर, भारत जिंकू शकतो का?
या प्रश्नाचे उत्तर 'हो' किंवा 'नाही' इतके सोपे नाही. याचे उत्तर 'कसे' या शब्दात दडले आहे. जर बीसीसीआय आणि निवड समितीने योग्य खेळाडूंची निवड करून, त्यांना २०२७ च्या विश्वचषकापूर्वी पुरेसा अनुभव मिळवण्याची संधी दिली; जर एका नव्या आणि निर्भय कर्णधाराच्या नेतृत्वाखाली एक नवी सांघिक संस्कृती तयार केली; आणि जर गोलंदाजी आणि अष्टपैलू कामगिरीवर विशेष लक्ष दिले, तर भारत नक्कीच रोहित-विराटशिवाय विश्वचषक जिंकू शकतो. या दोन महान खेळाडूंची जागा कोणीही घेऊ शकत नाही, पण त्यांच्या अनुपस्थितीत एक नवा संघ, नव्या ताकदीनिशी आणि नव्या स्वप्नांसह विश्वविजेता होऊ शकतो, ही शक्यता नाकारता येत नाही.
