पावसाळ्यात मशरूमबद्दल चिंता का वाटते?
पावसाळा हा अनेक प्रकारच्या बुरशी आणि जीवाणूंच्या वाढीसाठी अनुकूल काळ असतो. मशरूम हे दमट आणि ओलसर ठिकाणी वाढतात. पावसाळ्यात वातावरणातील आर्द्रतेमुळे त्यांच्यावर नैसर्गिकरित्या जीवाणू वाढण्याची शक्यता जास्त
असते. याशिवाय, पावसाळ्यात जागोजागी नैसर्गिकरित्या रानटी मशरूम उगवतात, ज्यांना 'अळंबी' म्हणून ओळखले जाते. यातील अनेक प्रजाती विषारी असू शकतात. त्यामुळे पावसाळ्यात मशरूम खाण्याबाबत लोकांच्या मनात संभ्रम आणि भीती निर्माण होते.
रानटी मशरूम विरुद्ध शेतीतील मशरूम
मशरूम खाण्यातील सर्वात मोठा धोका रानटी मशरूम ओळखण्यात आहे. जगभरात मशरूमच्या हजारो प्रजाती आहेत, पण त्यातील केवळ काहीच खाण्यायोग्य आहेत. जंगलात किंवा रानावनात उगवणारे मशरूम ओळखण्याचा अनुभव नसेल, तर ते खाणे टाळावे. कारण अनेक विषारी मशरूम दिसायला खाण्याच्या मशरूमसारखेच असतात आणि ते खाल्ल्याने गंभीर विषबाधा होऊन जीवघेणा धोका निर्माण होऊ शकतो. याउलट, बाजारात पॅकेटमध्ये मिळणारे बटन मशरूम, ऑयस्टर मशरूम किंवा शिताके मशरूम हे नियंत्रित वातावरणात शेती करून उगवलेले असतात. ते स्वच्छ आणि सुरक्षित असतात. त्यामुळे बाजारातून विकत घेतलेले, चांगल्या प्रतीचे आणि व्यवस्थित पॅक केलेले मशरूम खाण्यासाठी पूर्णपणे सुरक्षित असतात.
सुरक्षित मशरूम कसे ओळखावे?
बाजारातून मशरूम विकत घेताना काही गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे. मशरूम ताजे, घट्ट आणि स्वच्छ असावेत. त्यांच्यावर कोणतेही काळे डाग, चिकटपणा किंवा बुरशी नसावी. जर मशरूमचा रंग बदललेला दिसला किंवा त्याला विचित्र वास येत असेल, तर ते खरेदी करणे टाळा. विषारी मशरूम सहसा चमकदार रंगाचे (उदा. लाल, पिवळा) असतात आणि त्यांना रासायनिक किंवा तीव्र वास येतो. खाण्यायोग्य मशरूमचा देठ आणि टोपी यांच्यात जास्त अंतर नसते, पण खराब मशरूममध्ये तिथे काळी बुरशी दिसू शकते. त्यामुळे नेहमी विश्वसनीय विक्रेत्याकडूनच मशरूम खरेदी करा.
मशरूम खाण्याचे आरोग्यदायी फायदे
मशरूम केवळ चविष्टच नाहीत, तर ते पौष्टिक घटकांनी परिपूर्ण आहेत. यामध्ये प्रथिने, व्हिटॅमिन डी, सेलेनियम, पोटॅशियम आणि फायबर भरपूर प्रमाणात असतात. मशरूममध्ये कॅलरीज कमी असल्याने वजन नियंत्रणात ठेवण्यासाठी ते उपयुक्त ठरतात. व्हिटॅमिन डी हाडांच्या आरोग्यासाठी महत्त्वाचे आहे आणि मशरूम त्याचा एक उत्तम नैसर्गिक स्रोत आहे. तसेच, त्यात असलेले अँटीऑक्सिडंट्स शरीराची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवण्यास मदत करतात आणि अनेक आजारांपासून संरक्षण देतात.
मशरूम शिजवताना आणि साठवताना काय काळजी घ्यावी?
मशरूम घरी आणल्यानंतर ते लगेच न वापरल्यास फ्रीजमध्ये कागदी पिशवीत किंवा हलके उघड्या डब्यात ठेवावेत. प्लास्टिकच्या पिशवीत ठेवल्यास त्यांना पाणी सुटते आणि ते लवकर खराब होतात. मशरूम वापरण्यापूर्वी ते वाहत्या पाण्याखाली स्वच्छ धुवावेत. काहीजण ते कोमट पाण्यात थोडावेळ ठेवूनही स्वच्छ करतात. मशरूम नेहमी पूर्णपणे शिजवून खावेत. कच्चे मशरूम खाल्ल्याने पचनाच्या समस्या उद्भवू शकतात. योग्यप्रकारे धुतलेले आणि पूर्ण शिजवलेले मशरूम खाणे आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरते.
