जगातील सर्वात थंड देश कोणता आहे? जाणून घ्या

• रशिया हा जगातील सर्वात थंड देश असून येथे तीव्र हिवाळा असतो.
• अँटार्क्टिका हे सर्वात थंड ठिकाण आहे, परंतु तो देश नाही.
• कॅनडा हा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात थंड देश मानला जातो.

जगातील सर्वात थंड देश कोणता, असा प्रश्न विचारल्यास अनेकजण गोंधळून जातात. याचे कारण म्हणजे या प्रश्नाचे उत्तर वाटते तितके सोपे नाही. चला तर मग, या प्रश्नाच्या मुळाशी जाऊन विविध दावेदारांबद्दल जाणून घेऊया.

रशिया: विशाल आणि थंडगार

अधिकृतपणे बोलायचे झाल्यास, रशिया हा जगातील सर्वात थंड देश मानला जातो. याचे मुख्य कारण म्हणजे त्याचा अवाढव्य आकार आणि अतिशय कमी सरासरी वार्षिक तापमान. रशियाचा बराचसा भाग आर्क्टिक वृत्ताच्या जवळ येतो, ज्यामुळे येथे हिवाळा अतिशय तीव्र आणि दीर्घकाळ असतो. सायबेरियासारख्या प्रदेशात तापमान अनेकदा उणे ४० ते ५० अंश सेल्सिअसपर्यंत खाली घसरते. जगातील सर्वात थंड वस्ती असलेले गाव 'ओम्याकॉन' हे रशियामध्येच आहे, जिथे १९३३ मध्ये उणे ६७.७ अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली होती. येथील हवामान इतके थंड असते की उकळते पाणी हवेत फेकल्यास त्याचा त्वरित बर्फ होतो. या तीव्र थंडीमुळे येथील लोकांचे जीवनमान अत्यंत आव्हानात्मक असते.

अँटार्क्टिका: रेकॉर्डब्रेक थंडी, पण देश नाही

जेंव्हा सर्वात थंड जागेचा विचार येतो, तेंव्हा अँटार्क्टिकाचे नाव सर्वप्रथम येते. पृथ्वीवरील सर्वात कमी तापमानाची नोंद याच खंडावर झाली आहे. येथील डोम फुजी स्टेशनवर उणे ९३.२ अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद झाली आहे. पण एक गोष्ट लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की अँटार्क्टिका हा देश नाही. १९५९ च्या अंटार्क्टिक करारानुसार, हा खंड कोणत्याही एका देशाच्या मालकीचा नाही, तर तो वैज्ञानिक संशोधनासाठी समर्पित आहे. येथे कायमस्वरूपी मानवी वस्ती नाही, केवळ विविध देशांचे शास्त्रज्ञ संशोधन केंद्रांमध्ये तात्पुरते वास्तव्य करतात. त्यामुळे, जरी हे पृथ्वीवरील सर्वात थंड ठिकाण असले तरी, त्याला 'सर्वात थंड देश' म्हणता येत नाही.

कॅनडा आणि ग्रीनलँड: शर्यतीतील इतर स्पर्धक

रशियानंतर कॅनडा हा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा सर्वात थंड देश मानला जातो. त्याचा मोठा भूभाग आणि उत्तरेकडील आर्क्टिक प्रदेशामुळे येथे हिवाळ्यात प्रचंड थंडी असते. काही ठिकाणी तापमान उणे ४० अंश सेल्सिअसपर्यंत खाली जाते. ग्रीनलँड हा आणखी एक अत्यंत थंड प्रदेश आहे, जो जगातील सर्वात मोठे बेट आहे. जरी ग्रीनलँड भौगोलिकदृष्ट्या उत्तर अमेरिकेचा भाग असला तरी, तो डेन्मार्कच्या राज्याचा एक स्वायत्त प्रदेश आहे. येथेही क्लिंक संशोधन केंद्रावर उणे ६९.६ अंश सेल्सिअस इतक्या कमी तापमानाची नोंद झाली आहे. त्यामुळे थंडीच्या बाबतीत हे प्रदेश रशियाला जोरदार टक्कर देतात.

याकुत्स्क: जिथे थंडी हाच जीवनशैलीचा भाग आहे

रशियाच्या सायबेरिया भागातील याकुत्स्क हे जगातील सर्वात थंड शहर म्हणून ओळखले जाते. येथे हिवाळ्यात सरासरी तापमान उणे ५० अंश सेल्सिअसच्या आसपास असते. इतक्या कडाक्याच्या थंडीतही येथे सुमारे तीन लाख लोक राहतात. येथील जनजीवन पूर्णपणे या हवामानाशी जुळवून घेणारे आहे. लोकांना अनेक पदरी गरम कपडे घालावे लागतात, गाड्या २४ तास सुरू ठेवाव्या लागतात जेणेकरून इंजिन गोठू नये आणि घरांची बांधणी जमिनीपासून उंच खांबांवर केली जाते. येथील बाजारात मासे आणि मांस उघड्यावर विकले जातात, कारण ते नैसर्गिकरित्या गोठलेले राहतात. या शहरात थंडी हा केवळ हवामानाचा भाग नसून जीवनशैलीचा अविभाज्य भाग बनला आहे.