पावसाळ्यात आहाराची काळजी का घ्यावी?
पावसाळ्यात वातावरणातील वाढलेली आर्द्रता जिवाणू आणि विषाणूंच्या वाढीसाठी अनुकूल असते. [13] यामुळे पाणी आणि अन्न लवकर दूषित होऊ शकते. [10] या काळात आपली रोगप्रतिकारशक्ती नैसर्गिकरित्या थोडी कमकुवत झालेली
असते आणि पचनक्रिया मंदावते. [8] त्यामुळे अपचन, गॅस, ऍसिडिटी आणि इतर पोटाचे विकार होण्याची शक्यता वाढते. रस्त्यावरील उघडे पदार्थ खाल्ल्याने टायफॉइड, डायरिया आणि काविळसारखे आजार होऊ शकतात. [8, 14] म्हणूनच, या ऋतूत काय खावे आणि काय टाळावे हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे.
हे पदार्थ आहारात नक्की समाविष्ट करा
पावसाळ्यात निरोगी राहण्यासाठी पचायला हलके, ताजे आणि गरम अन्न खाण्यावर भर द्यावा. [2, 8] **गरम सूप आणि पेये:** भाज्यांचे किंवा चिकनचे गरमागरम सूप पिणे आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरते. हे पचायला सोपे असते आणि शरीराला ऊर्जा देते. [11] याशिवाय, आले, तुळस, लवंग आणि दालचिनी घालून केलेला हर्बल चहा किंवा 'काढा' प्यायल्याने प्रतिकारशक्ती वाढण्यास मदत होते आणि सर्दी-खोकल्यासारख्या संसर्गापासून बचाव होतो. [2, 16] **हंगामी फळे:** सफरचंद, डाळिंब, चेरी, जांभूळ आणि पपई यांसारखी पावसाळ्यात मिळणारी फळे खावीत. [5, 11] यामध्ये व्हिटॅमिन सी आणि अँटिऑक्सिडंट्स भरपूर प्रमाणात असतात, जे रोगप्रतिकारशक्ती वाढवतात. [6] पण फळे घरी आणल्यावर स्वच्छ धुवून आणि ताजी कापून खावीत. [11] **फळभाज्या:** पालेभाज्यांऐवजी दुधी, कारले, पडवळ, गवार आणि भोपळा यांसारख्या फळभाज्यांचा आहारात समावेश करणे अधिक सुरक्षित असते. [5, 8] या भाज्यांमध्ये नैसर्गिकरित्या क्षारीय घटक असतात जे प्रतिकारशक्ती सुधारण्यास मदत करतात. [11] **मसाल्याचे पदार्थ:** हळद, आले, लसूण आणि काळी मिरी यांसारख्या मसाल्याच्या पदार्थांचा जेवणात आवर्जून वापर करावा. हळदीमध्ये अँटीसेप्टिक आणि अँटी-इन्फ्लेमेटरी गुणधर्म असतात. [16] आले आणि लसूण पचन सुधारण्यास आणि संसर्गाशी लढण्यास मदत करतात. [2]
हे पदार्थ खाणे कटाक्षाने टाळा
काही पदार्थ पावसाळ्यात आजारपणाला निमंत्रण देऊ शकतात, त्यामुळे ते टाळणेच आरोग्यासाठी उत्तम ठरते. **रस्त्यावरील पदार्थ:** पाणीपुरी, चाट आणि इतर रस्त्यावरील उघडे पदार्थ खाणे पूर्णपणे टाळावे. या पदार्थांसाठी वापरले जाणारे पाणी दूषित असण्याची शक्यता जास्त असते, ज्यामुळे पोटाचे गंभीर आजार होऊ शकतात. [4, 8] तसेच तळलेले पदार्थ जसे की भजी, वडे, सामोसे पचायला जड असल्याने अपचन आणि ऍसिडिटीचा त्रास वाढू शकतो. [3, 9] **पालेभाज्या:** पालक, मेथी, कोबी यांसारख्या पालेभाज्या पावसाळ्यात टाळलेल्या बऱ्या. या भाज्यांच्या पानांवर चिखल आणि सूक्ष्मजंतू असण्याची शक्यता असते, जे डोळ्यांना दिसत नाहीत. [8] यामुळे पोटात संसर्ग होऊ शकतो. जर खायचेच असेल, तर गरम पाण्यात मीठ टाकून स्वच्छ धुवून आणि पूर्णपणे शिजवून खावे. [14] **सी-फूड (समुद्री अन्न):** पावसाळा हा मासे आणि इतर जलचरांचा प्रजननाचा काळ असतो. [3, 14] या काळात समुद्राचे पाणीही दूषित झालेले असू शकते. त्यामुळे सी-फूड खाल्ल्याने विषबाधा होण्याचा धोका वाढतो. [6, 7] **कच्चे आणि कापून ठेवलेले पदार्थ:** कच्चे सॅलड खाणे टाळावे, कारण भाज्यांवर असलेले जंतू कच्च्या स्वरूपात थेट पोटात जातात. [2, 13] तसेच, बाहेर मिळणारी कापलेली फळे खाऊ नयेत कारण त्यावर बॅक्टेरिया वेगाने वाढतात. [14]
