३. शॉन टेट (Shaun Tait) - १६१.१ किमी/तास
ऑस्ट्रेलियाचा उजव्या हाताचा वेगवान गोलंदाज शॉन टेट, ज्याला 'द वाइल्ड थिंग' या नावानेही ओळखले जात होते, तो आपल्या विचित्र गोलंदाजी शैलीसाठी आणि तुफानी वेगासाठी प्रसिद्ध होता. त्याने २०१० मध्ये इंग्लंडविरुद्ध
लॉर्ड्सवर झालेल्या एकदिवसीय सामन्यात १६१.१ किमी/तास (100.1 mph) वेगाने चेंडू टाकून क्रिकेट विश्वात खळबळ उडवून दिली होती. टेटची गोलंदाजीची शैली 'स्लिंगी' प्रकारची होती, ज्यामुळे फलंदाजांना त्याचा चेंडू समजणे खूप कठीण जायचे. त्याचा वेग खूपच भेदक असला तरी, त्याला अचूकतेवर नियंत्रण ठेवण्यात अनेकदा अडचणी येत होत्या. दुखापतींमुळे त्याची कारकीर्द मर्यादित राहिली, परंतु जेव्हाही तो मैदानात उतरला, तेव्हा त्याने आपल्या वेगाने फलंदाजांना चांगलेच त्रस्त केले. त्याचा हा १६१.१ किमी/तास वेगाचा चेंडू इतिहासातील तिसरा सर्वात वेगवान चेंडू म्हणून नोंदवला गेला आहे.
२. ब्रेट ली (Brett Lee) - १६१.१ किमी/तास
ऑस्ट्रेलियाचा आणखी एक महान गोलंदाज ब्रेट ली, त्याच्या काळातल्या सर्वात धोकादायक गोलंदाजांपैकी एक म्हणून ओळखला जातो. ली केवळ वेगासाठीच नव्हे, तर त्याच्या सातत्यपूर्ण कामगिरीसाठीही प्रसिद्ध होता. त्याने २००५ मध्ये न्यूझीलंडविरुद्ध नेपियर येथे झालेल्या सामन्यात १६१.१ किमी/तास (100.1 mph) वेगाने चेंडू टाकला होता. शॉन टेटच्या विक्रमाशी बरोबरी करणारा हा चेंडू होता. ब्रेट लीची खासियत ही होती की तो आपल्या संपूर्ण स्पेलमध्ये सातत्याने १५० किमी/तास पेक्षा जास्त वेगाने गोलंदाजी करू शकत होता. त्याची धावण्याची शैली, लयबद्ध अॅक्शन आणि चेंडू स्विंग करण्याची क्षमता यामुळे तो एक पूर्ण पॅकेज होता. आपल्या कारकिर्दीत त्याने ३१० कसोटी आणि ३८० एकदिवसीय बळी घेतले. लीच्या वेगाचा आणि आक्रमकतेचा सामना करणे कोणत्याही फलंदाजासाठी एक मोठे आव्हान होते.
१. शोएब अख्तर (Shoaib Akhtar) - १६१.३ किमी/तास
जेव्हा 'वेग' या शब्दाचा क्रिकेटमध्ये उल्लेख होतो, तेव्हा एकच नाव समोर येते - शोएब अख्तर. 'रावळपिंडी एक्सप्रेस' या नावाने जगभर प्रसिद्ध असलेल्या या पाकिस्तानी गोलंदाजाने वेगाची परिभाषाच बदलून टाकली. अख्तरने २००३ च्या विश्वचषकात इंग्लंडविरुद्ध केपटाऊन येथे खेळताना इतिहासातील सर्वात वेगवान चेंडू टाकला. इंग्लंडचा फलंदाज निक नाईट याचा सामना करत असताना त्याने १६१.३ किमी/तास (100.2 mph) या अविश्वसनीय वेगाने चेंडू फेकला. हा विक्रम आजही अबाधित आहे. अख्तरची लांब धाव, त्याचे हावभाव आणि त्याचा आक्रमक स्वभाव फलंदाजांवर मानसिक दडपण आणत असे. शंभर मैल प्रति तास (100 mph) वेगाचा टप्पा ओलांडणारा तो पहिला गोलंदाज ठरला आणि हा विक्रम 'गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड'मध्येही नोंदवला गेला आहे. जवळपास दोन दशकांहून अधिक काळ लोटला तरी, कोणीही गोलंदाज अख्तरच्या या विक्रमाच्या जवळ पोहोचू शकलेला नाही.
या विक्रमाच्या जवळ कोण? आणि भारतीय कुठे?
या तीन दिग्गजांव्यतिरिक्त, ऑस्ट्रेलियाच्या मिचेल स्टार्क (१६०.४ किमी/तास) आणि जेफ थॉमसन (१६०.६ किमी/तास) यांनीही १६० किमी/तासचा टप्पा ओलांडला आहे. वेस्ट इंडिजचे अँडी रॉबर्ट्स आणि फिदेल एडवर्ड्स, तसेच न्यूझीलंडचे शेन बाँड हे देखील त्यांच्या काळातील अत्यंत वेगवान गोलंदाज होते. भारतीय गोलंदाजांबद्दल बोलायचे झाल्यास, अद्याप कोणीही १६० किमी/तासचा टप्पा ओलांडलेला नाही. मात्र, उमरान मलिकने १५७ किमी/तास वेगाने गोलंदाजी करून आशा पल्लवित केल्या आहेत. त्याच्यासोबतच जसप्रीत बुमराह आणि मोहम्मद शमी हे सध्याचे सर्वात वेगवान भारतीय गोलंदाज आहेत, जे सातत्याने १४५-१५० किमी/तासच्या वेगाने गोलंदाजी करतात. भविष्यात एखादा भारतीय गोलंदाज या यादीत स्थान मिळवेल, अशी आशा करायला हरकत नाही.
