काय आहे ही सरकारी योजना?
या सरकारी योजनेचे नाव 'प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजना' (PMSBY) आहे. ही एक अपघात विमा योजना आहे, जी देशातील नागरिकांना अत्यंत कमी प्रीमियममध्ये मोठे विमा संरक्षण देण्यासाठी सुरू करण्यात आली आहे. या योजनेचा
मुख्य उद्देश कमी उत्पन्न असलेल्या आणि असंघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या लोकांना अपघातामुळे येणाऱ्या आर्थिक संकटांपासून संरक्षण देणे हा आहे. ही योजना २०१५ मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते सुरू करण्यात आली होती. योजनेअंतर्गत, विमाधारकाचा अपघातामुळे मृत्यू झाल्यास किंवा अपंगत्व आल्यास त्याच्या कुटुंबाला आर्थिक मदत दिली जाते.
योजनेसाठी कोण पात्र आहे?
प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजनेत सामील होण्यासाठी काही सोप्या पात्रता अटी आहेत. अर्जदाराचे वय १८ ते ७० वर्षांच्या दरम्यान असणे आवश्यक आहे. या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी तुमचे कोणत्याही राष्ट्रीयीकृत किंवा खाजगी बँकेत बचत खाते असणे अनिवार्य आहे. तसेच, हे बँक खाते तुमच्या आधार कार्डशी लिंक केलेले असणे आवश्यक आहे. जर एखाद्या व्यक्तीची एकापेक्षा जास्त बँकांमध्ये खाती असतील, तरीही तो फक्त एकाच बँक खात्याद्वारे या योजनेत सामील होऊ शकतो. योजनेत सामील होताना प्रीमियमची रक्कम खात्यातून आपोआप कापली जाण्यासाठी (auto-debit) संमती देणे आवश्यक असते.
फक्त २० रुपयांत काय फायदे मिळतात?
या योजनेचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे याचा वार्षिक प्रीमियम फक्त २० रुपये आहे. या नाममात्र रकमेत मोठे विमा संरक्षण मिळते. योजनेअंतर्गत, विमाधारकाचा अपघातामुळे मृत्यू झाल्यास किंवा अपघातामुळे दोन्ही डोळे, दोन्ही हात किंवा दोन्ही पाय कायमचे निकामी झाल्यास, त्याच्या नॉमिनीला (वारसदाराला) २ लाख रुपयांची रक्कम दिली जाते. जर अपघातामुळे एका डोळ्याची दृष्टी गेली किंवा एक हात अथवा एक पाय कायमचा निकामी झाला, तर अशा परिस्थितीत १ लाख रुपयांची मदत मिळते. ही योजना केवळ अपघातांमुळे होणाऱ्या नुकसानीसाठी आहे; नैसर्गिक मृत्यू किंवा आजारपणामुळे झालेल्या मृत्यूसाठी यातून कोणताही लाभ मिळत नाही.
प्रीमियम कसा आणि केव्हा कापला जातो?
या योजनेचा वार्षिक प्रीमियम २० रुपये आहे, जो प्रत्येक वर्षी तुमच्या बँक खात्यातून आपोआप कापला जातो. ही रक्कम साधारणपणे दरवर्षी १ जून रोजी किंवा त्यापूर्वी डेबिट होते, कारण योजनेचा विमा कालावधी १ जून ते ३१ मे असा असतो. त्यामुळे, दरवर्षी मे महिन्याच्या अखेरीस तुमच्या बँक खात्यात किमान २० रुपये शिल्लक असणे आवश्यक आहे, जेणेकरून पॉलिसीचे नूतनीकरण वेळेवर होईल. जर खात्यात पुरेशी रक्कम नसेल, तर पॉलिसी रद्द होऊ शकते. ही ऑटो-डेबिट सुविधा असल्याने, तुम्हाला दरवर्षी प्रीमियम भरण्याची आठवण ठेवण्याची गरज पडत नाही.
या योजनेत अर्ज कसा करायचा?
प्रधानमंत्री सुरक्षा विमा योजनेत सामील होण्याची प्रक्रिया अतिशय सोपी आहे. तुम्ही ज्या बँकेत तुमचे बचत खाते आहे, त्या बँकेच्या शाखेत जाऊन या योजनेसाठी अर्ज करू शकता. तिथे तुम्हाला एक साधा फॉर्म भरावा लागेल आणि ऑटो-डेबिटसाठी तुमची संमती द्यावी लागेल. अनेक बँका आता नेट बँकिंग किंवा मोबाईल बँकिंगद्वारे ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा देखील देतात. तुम्ही 'जन सुरक्षा' या अधिकृत वेबसाइटवरूनही अर्ज करू शकता. अर्ज करण्यासाठी आधार कार्ड, बँक पासबुक आणि एक मोबाईल नंबर आवश्यक असतो. एकदा नोंदणी पूर्ण झाल्यावर, दरवर्षी तुमच्या खात्यातून प्रीमियमची रक्कम आपोआप कापली जाईल आणि तुमची पॉलिसी सक्रिय राहील.
